holandesa ingles
savenije legal consulting logo
09-09-2014

kinderen onterven in spanje


In príncipe is dat niet mogelijk danwel heel erg moeilijk. Het Spaanse erfrecht werkt met legitieme porties waar niet of weinig aan te tornen valt.

Een testateur in Spanje dient zijn nalatenschap denkbeeldig in 3 delen te verdelen. Eén derde deel gaat verplicht sowieso naar de kinderen. Het tweede derde deel wordt ook wel “de mejora” (verbetering) genoemd. De testateur kan ook dit tweede derde deel gelijkmatig onder de kinderen verdelen óf ongelijkmatig. Hij kan zo één of meerdere van zijn erfgenamen boven de andere bevoordelen. Over het overgebleven derde deel mag vrij beschikt worden. Dus of wederom naar de kinderen, of naar de echtgeno(o)t(e), of een willekeurige derde.

Dit is een wet uit de 19e eeuw en natuurlijk zwaar aan herziening toe. Zelfs de Spaanse samenleving is het hier niet altijd meer mee eens maar is met handen en voeten gebonden. Een systeem dat nog dateert van de tijd van de Visigothen en waar geen wetgever nog van overwogen heeft het aan te passen.

Een symptoom dat het Spaanse erfrecht niet meer de huidige sociale realiteit weergeeft blijkt wel uit een verrassende rechterlijke uitspraak welke eind augustus de pers haalde.

De casus was simpelweg als volgt. Een vader had zijn kinderen onterfd bij testament, waarschijnlijk onder waarschuwing van de dienstdoende notaris, en alles nagelaten aan zijn zuster die hem verzorgde in de laatste zieke jaren van zijn leven. Zijn kinderen keken al heel lang niet meer naar hem om. Na het overlijden van de vader verschenen de kinderen om hun erfenis op te strijken maar vonden dus hun tante als enige erfgenaam. Na een juridische strijd van 9 jaar bekrachtigd de rechter echter het testament van de vader en is zijn zuster dus de enige rechthebbende.  De uitspraak beschouwd het feit dat de vader zonder enig gerechtvaardigd motief door zijn kinderen geminacht werd en aan zijn lot was overgelaten een actie van hetzelfde niveau als van fysieke mishandeling. Hierdoor vond de rechter aansluiting bij de uitsluitingsgronden van een legitieme erfgenaam.

Wie weet welk een familiedrama aan deze situatie ten grondslag lag, het feit blijft echter dat men volgens het Spaanse recht als erflater zeer gelimiteerd is in zijn laatste beschikkingsbevoegdheden.

Medio augustus 2015 dient men als buitenlands resident er rekening mee te houden dat vanaf dag 1 van het residentschap en bij afwezigheid van een uitdrukkelijke testamentaire erfrechtkeuze, het Spaanse erfrecht van toepassing zal zijn. Aangezien dit voor de meeste Nederlanders onder ons ongewenst is verdient het dan ook aanbeveling u hierop tijdig te bezinnen en actie te ondernemen door een testament op te maken met keuze voor het Nederlandse erfrecht dat u veel meer mogelijkheden biedt. Mijn raad is om dit via een Nederlandse notaris te doen.